O betanceiro Xoán Andrade é humorista gráfico e profesional do ensino. As súas viñetas, apegadas á realidade en que vivimos, combinan un humor crítico e agudo cunha limpa feitura gráfica.
As pezas que temos atrás seleccioneinas polo su miolo ludolingüístico. Cada unha baséase nun recurso diferente: a antítese, a polisemia, a paronimia e o eufemismo. Es quen de identificalos?
Xosé Lois, como xa vimos hai tempo, é o pai do Carrabouxo, ese popular personaxe alto e fraco que non se despega da súa boina nin da súa cabicha. A súa percepción do mundo, lúcida e mordaz, sempre é capaz de espertar en nós un sorriso. Podedes gozar do humor do Carrabouxo nas páxinas de La Región ou na súa web oficial. E aquí tedes tamén unha entrevista a Xosé Lois para sabermos máis do seu fillo, que xa fixo 30 anos.
E para rematar, unha proposta: descubride a arte ludolingüística de Xosé Lois identificando nas seguintes pezas estes recursos: polisemia, paronimia, homonimia e calembur.
Os primeiros xeróglifos en galego dos que teño noticia foron publicados da man de Paco Martín no suplemento educativo semanal en galego Axóuxere, do xornal La Región (editado entre xullo de 1974 e xaneiro de 1975). Os primeiros pasos dun pasatempo que, nunca mellor dito, dá moito xogo.
Mais sigamos coa nosa «gramática xeroglífica». Despois de vermos os xeróglifos compostos por un único concepto, toca falar dos que posúen dous ou máis (lembremos que poden ser letras, palabras, números, debuxos...). Dentro destes, os máis sinxelos son aqueles que se resolven pola simple adición ou xustaposición dos seus elementos (A + B). É dicir, sen facermos referencia ás súas características ou a súa posición, a solución xorde simplemente ao unirmos as designacións destes elementos e poñermos tamén en xogo outras técnicas que xa mencionamos na anterior entrada (calembur, sinonimia, dobres sentidos...)
Tendo en conta todo isto, aquí van uns «deberes» para estes días que se aveciñan. Á volta da Semana Santa xa darei as solucións.
Que che ofreceron de merenda?
Como ves o prezo deste coche?
Que percorrido faredes mañá co autobús?
Roubáronvos todas as vosas xoias?
Solucións aos xeróglifos (19-3-2012): É minúsculo (e minúsculo) / Falta un cuarto para as dúas / Nove nomes (noveno mes) / A ti nada (atinada).
Neste 2012 no que andamos o Carrabouxo fai xustiño trinta anos, aínda que pareza maior. Tráenos un sorriso diariamente desde as páxinas de La Región da man do seu creador Xosé Lois. Tamén o temos en formato libro e mesmo nunha serie de animación. Un Carrabouxo cargado de retranca e de «saber ludolingüístico», como demostra a súa capacidade de revirar as nosas palabras ata lles atopar os sentidos máis hilarantes. Entre os seus recursos máis habituais: a polisemia, a homonimia, a paronimia e o calembur.
Polisemia: unha palabra que posúe diferentes significados (folla ‘da árbore’ - folla ’de papel’).
Homonimia: dúas palabras diferentes que coinciden, casualmente, no seu significante (saia ‘verbo saír’ - saia ’peza do vestiario’).
Paronimia: relación entre dúas palabras distintas con significantes moi parecidos (absolver - absorber).
Calembur: xogo de palabras que xorde ao segmentar doutro xeito as sílabas dunha ou de máis palabras de xeito que estas cambian de significación (claramente - Clara mente).
Seguro que sodes quen de descubrir que exemplos destes recursos se empregan deseguido:
Solucións aos xeróglifos (3-3-2012): Segundo de dereito / Arriba non cho ve (Arriba non chove)
