As dez mellores

 

Está claro que a relación entre poesía e canción é estreita, e moitas veces a fronteira é difusa. Por algo son algúns músicos considerados tamén poetas, e a musicalidade é clave en calquera composición poética. Por iso tamén, son moitos os grupos musicais que queren converter os seus poemas favoritos en cancións.

A literatura galega non escapa a esa tendencia e moitos poemas en galego, de todas as épocas e estilos, teñen sido levados a cancións. Sen dúbida todos coñecemos a ‘Negra sombra’ de Rosalía de Castro, cantada por Luz Casal, pero hai moitos máis exemplos.

Así comeza «10 poemas galegos que se converteron tamén en cancións», un artigo de Disquecool do 20 de agosto do 2015 no que propoñían un ránking das 10 mellores adaptacións musicais de poemas da nosa literatura. 

A idea gustoume, así que, aproveitando a data de hoxe, 17 de maio, deixo aquí a miña particular escolma das dez mellores cancións galegas nadas da inspiración dun poeta e dun músico. Dous criterios básicos: que se puidesen atopar en vídeo na rede e non repetir ningún título da listaxe de Disquecool. Aí van: do 10 ao 1.

10. RADIO OCÉANO - Narcisismo (Lois Pereiro)

9. LUAR NA LUBRE - Olla meu irmao (Celso Emilio Ferreiro) (Música: Miro Casabella)

8. FANNY + ALEXANDER - Amei-te tanto (Pilar Pallarés)

7. NAJLA SHAMI - Camiño Branco (Rosalía de Castro)

6. DIOS QUE TE KREW - Deitado frente ao mar (Celso Emilio Ferreiro)

5. FUXAN OS VENTOS - O carro (Manuel María) (Música: Baldomero Iglesias)

4. MUTENROHI - Eu en ti (Celso Emilio Ferreiro)

3. OWAIN PHYFE - Quantas sabedes amar amigo (Martin Codax)

2. MINI E MERO - Penélope (Xosé María Díaz Castro) (Música: Baldomero Iglesias)

1. AMANCIO PRADA - Adios rios, adios fontes (Rosalía de Castro)

Cales son as túas dez?

O engado da letra gótica

Sabido é que o libreiro Pedro Vindel deu casualmente, aló por 1914, co pergamiño das sete cantigas de Martín Codax. Mentres folleaba un códice de Cicerón, debeu quedar pampo ao ver que o seu forro era unha lámina de pel escrita a catro columnas con texto e partituras, e co nome do xograr Martín Codax no encabezado. Ao parecer, Vindel, experto en libros antigos, deduciu a antigüidade daquelas cantigas ao reparar na súa pulcra escrita gótica, un tipo de letra propio dos copistas de finais do século XIII e comezos do XIV.

Estas letras góticas aínda hoxe seguen a estar entre as favoritas dos afeccionados á caligrafía e ao lettering. Trazos finos, trazos grosos, ángulos, adornos... Para deseñalas adoitan usarse os chamados «parallel pens».

Ou, como vemos deseguido, un simple lapis de carpinteiro.

Unha acnédota curiosa conta que algún escriba medieval de mala uva, para demostrar que a letra gótica, máis alá da súa beleza, podía ser fatigosa de ler, inventou a seguinte frase-brincadeira en latín.

Ao estaren escritos estes caracteres góticos sen puntos sobre os «i» e con «v» escrito como «u», o enunciado convértese nun enigma de primeira clase.

A frase latina seica di: Mimi numinum niuium minimi munium nimio uini muniminum imminui uiui mínimo uolunt. Iso si, eu renuncio a intentar a tradución, o meu latín non dá para tanto. Alguén se anima?

Terceiro aniversario!

Un aniño máis. E xa van tres!

Para celebralo, un agasallo.

Sempre me marabillaron as cantigas de amigo do noso Martín Codax. 

O seu xogo constante entre repetición e variación (paralelismo, refrán, leixaprén)
convérteas en verdadeiras pezas de encaixe ludolingüista.

E de todas as versións musicadas das súas pezas que circulan pola rede,

esta de «Quantas sabedes amar amigo» é unha das miñas predilectas.

Unha xoia de Owain Phyfe, intérprete especialista en música medieval,
gravada no 2010 na Twig Renaissance Faire, aló por... Minnesota!