Amosando publicacións coa etiqueta Xosé Luís Méndez Ferrín. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Xosé Luís Méndez Ferrín. Amosar todas as publicacións

22 de out. de 2013

Do you speak «galinglish»?

«Ir a todo filispín»
«Limpar o chan co bruso»
«Xarape!» 
«Ser un bichicoma»... 
É posible que a moitos lles resulten incomprensibles estas expresións. Para os que nos criamos na costa galega poden ser tan familiares e tan enxebres como dorna ou berberecho. Con todo, todas elas xorden da influencia anglófona na nosa vida naval e mariñeira: os enxeñeiros ingleses que instruían os traballadores dos asteleiros, os homes que regresaban dos mercantes ou das plataformas do Mar do Norte...

Velaí vai a súa versión en «galego común»:
«Ir a toda velocidade» (filispín < full speed ‘velocidade máxima das máquinas dun barco’)
«Limpar o chan co cepillo» (bruso < brush ‘cepillo grande’)
«Cala!» (xarape < shut up ‘cala’)
«Ser un voitre, un aproveitado» (bichicoma < beachcomber ‘individuo que se dedica a apañar os restos de naufraxios ou a roubar o peixe nos peiraos’).
Sempre me andou pola cabeza a idea de recompilar estes singulares anglicismos xa que, agás algunhas excepcións (como choio < job), non tiñan entrada nos nosos dicionarios.

Ao cabo, dei cun fermoso artigo de Xosé Luís Méndez Ferrín que me aforrou... o choio.

E hai pouco tamén descubrín na rede este Wikidicionario de Galinglish, unha brillante idea dos amigos de galegoenlondres.blogspot.com. Nas súas palabras:
Un dicionario de palabras e expresións que usamos ou que escoitamos algunha vez os galegos que vivimos en Londres e que reflicten o contacto desas dúas linguas: o galego e o inglés.
Nel aparecen os préstamos do comezo e moitos outros. Algúns, tan insólitos como ocorrentes. Reparade nestas perlas:
lanchós ‘costeletas de año’ (< lamb chops)
oranllús ‘zume de laranxa’ (< orange juice)
vacunar ‘pasar a aspiradora’ (< vacuum cleaner)
tráfico de luces ‘semáforo’ (< traffic lights)
Para rematar, un xogo: Aventurádesvos a dar o significado destoutros termos de «galinglish»? (Sen ollar o wikidicionario, claro)

lesgou - .......................
quichimporta - .......................
guachimán - .......................
cagharrón - .......................

2 de nov. de 2012

Eses curiosos acrósticos

Que teñen en común os poetas galegos Xoán Manuel Pintos e Lois Pereiro? Pois que ambos os dous son autores dos poemas acrósticos máis célebres da nosa literatura. Un acróstico, como seguramente xa saberedes, é unha composición literaria construída de tal xeito que, tomando ordenadamente as letras iniciais, medias ou finais de cada verso, estrofa ou parágrafo, se forma un enunciado que determina toda a peza. 
Queira Dios que esta gaita ben tocada
Un recordo lle valla ó bon gaiteiro,
E que millenta mais unda o primeiro
Veñan tocar tamén a Galicia amada.

Inda premita Dios que sea soada
Voando muy vistoso o meu prumeiro
Arrolando cos chios do punteiro
Garrido se mostrando coa alborada.

Avante vaia en tod'as romerias
Levada polas vilas e arredores.
Inda sea a maestra das folías.


Calada nunca estea. E de primores
Inzando os sons preñados, e alegrías,
A busquen homes legos e doutores.
                                 Xoán Manuel Pintos, A gaita gallega

               Acróstico
Somentes
intentaba conseguir
deixar na terra
algo de min que me sobrevivise

sabendo que debería ter sabido
impedirme a min mesmo
descubrir que só fun un interludio
atroz entre dous muros de silencio

só puiden evitar vivindo á sombra
inocularlle para sempre a quen amaba
doses letais de amor que envelenaba
a súa alma cunha dor eterna

sustituindo o desexo polo exilio
iniciei a viaxe sen retorno
deixándome levar sen resitencia
ó fondo dunha interna
aniquilación chea de nostalxia 
                  Lois Pereiro, Poesía última de amor e enfermidade
No acróstico de Pintos revélase unha vibrante exaltación patriótica («Que viva Galicia!»). No de Pereiro faise evidente a consciencia da enfermidade que o consumía («sida», repetido varias veces). Aquí tedes unha emocionante lectura recitada deste último poema por parte de Xosé Luís Méndez Ferrín, ex-presidente da Real Academia Galega.



Aínda que ás veces os acrósticos son usados como recurso mnemotécnico, é dicir, como técnica para recordar mellor algo, no ámbito da literatura adoitan empregarse como xogo para encriptar todo tipo de mensaxes: o nome do autor, o nome da persoa á que se lle dedica a composición ou, como nos exemplos anteriores, unha idea relacionada co texto.

Na literatura universal podemos atopar os máis variados poemas acrósticos, por exemplo: Fernando de Rojas incluíu a mensaxe «El bachiller Fernando de Royas acabó la comedia de Calisto y Melibea y fue nacido en la Puebla de Montalván» nas iniciais dos versos do prólogo da traxicomedia castelá La Celestina. O texto completo do himno nacional holandés, composto de quince estrofas, tamén é un acróstico, xa que as primeiras letras de cada estrofa forman o nome do seu autor: Willem van Nassov. Lewis Carroll incluíu nun poema acróstico o nome completo de Alice Pleasance Liddell, a nena que lle serviu de inspiración para a personaxe protagonista de Alicia no país de las marabillas e de Alicia a través do espello.

Por último, nesta ligazón, nesta ou nestoutra podemos comprobar como a técnica do acróstico resulta moi rendible á hora crearmos poemas. Animádevos a seguir o exemplo!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...