A arte do insulto

 

 

 

 

Non é a primeira nin a segunda vez que teño a necesidade de lle explicar a algún pequeno coruñés que é iso de «parvo». Unha palabra que estaba na boca de todos os cativos da miña nenez, aínda que falasen castelán. Era o noso primeiro insulto, o insulto básico. Unha proba máis de como progresa, inexorable, a desgaleguización.

Co tempo, aqueles miñaxoias íamos ampliando o noso vocabulario con moitas outras voces ofensivas, cada vez menos inocentes: «prosma», «baldreu», «merdento»...

O certo é que o insulto galego ten a súa arte. Que llo pregunten, por exemplo, a Paulino Novo, autor dunha brillante tese sobre o tema. Ou que llo pregunten tamén aos tradutores de filmes foráneos que, como vemos ao comezo (por cortesía de Pelisdobradasaogalego), deben despregar decote, con todos os seus matices, o abano case infindo da inxuria en galego: «furabolos», «papahostias», «trapalleiro», «prea», «galopín», «borralla»... 

Proposta: Quen se anima a resolver este encrucillado de insultos? De precisardes axuda, aquí tedes o curioso artigo titulado «Insulta en galego, 334 formas de galeguizar os teus insultos», que ofrece un amplo repertorio do insulto galego.

«Cocksuckers», liberdade e prexuízos

No facebook do ilustrador galego Kohell Kohellius (pseudónimo de Fernando Iglesias), dei hai pouco con este xenial monólogo de acaído título onomatopeico: «Blah, blah, blah», unha onomatopea a xeito de eufemismo. Trátase dun fragmento do filme Lenny (1974), un decidido alegato a prol da liberdade de expresión a través da vida do cómico estadounidense Lenny Bruce. Este monologuista, interpretado por Dustin Hoffman, era brillante, cáustico e provocador a partes iguais. No seu tempo abordou sen medo temas espiñentos, como o aborto, a guerra do Vietnam, a discriminación racial, a relixión, os abusos do poder...

En 1961, Bruce foi arrestado por empregar 101 veces a palabra cocksucker («chupapichas») durante un dos seus espectáculos, ao que asistiu un comité de prevención da moral e dos bos costumes. Os seus integrantes, escandalizados, denunciárono. Foi xulgado por obscenidade pública e manifesta. Ao cabo, foi absolto, mais as súas actuacións comezaron a ser «supervisadas» por amables axentes da lei. Xusto nese intre sitúanse as escenas do vídeo, por sorte, oportunamente subtituladas.

E indo a onde quería chegar... aquí deixo outras «escandalosas» mostras dos múltiples sinónimos de «pene» («picha», «pirola», «carallo»...) e derivados («comepichas», «apirolado»...), por xentileza, de novo, de Pelisdobradasaogalego. Quen coñeza ben a lingua inglesa saberá que comparte coa nosa esa expresiva riqueza no «vocabulario obsceno».

E non nos deixemos enganar polos prexuízos contra o galego. Non é a primeira vez que escoito (ou leo) parvadas como... Los «negratas» del Bronx diciendo «carallo». Estos de la «Telegaita»! Claro, e que han de dicir?! «Jolines» soaría mellor?! Clásico é o exemplo da tradución da frase coa que Rhett Butler lle retruca a Scarlett O'Hara en Foise co vento (1939): Frankly, my dear, I don't give a damn - Francamente, querida, eso ya no me importa (castelán) - Francamente, querida, impórtacheme un carallo (galego). A galega, sen dúbida, máis fiel ao inglés orixinal.

Como ben sabía Lenny Bruce, ás veces as cousas cómpre chamalas polo seu nome.