Karaoke para o repertorio tabernario

Chegan días de ceas e festexos. Reunións que case sempre rematan co persoal a cantar, con maior ou menor influencia do alcohol, o repertorio da nosa mellor tradición popular: «O rodaballo», «Teño un amor en Rianxo», «A Carolina», «Apaga o candil», «O andar miudiño», «O sancristán de Coímbra», «A Rianxeira», «Catro vellos mariñeiros» e tantas outras. 

Luís Torres Vázquez, no seu Repertorio tabernario, sostén, con fundamento, que estas cancións son unha valiosa mostra de «tradición, alegría, riqueza cultural, proxección da nosa lingua, identidade e cohesión social». Aquí vos queda o PDF, ideal para ter recollidos todos estes textos.

E aproveitando o xenial invento de Daisuke Inoue, deseguido deixo tamén unhas cantas pezas en karaoke da canle de Youtube Galicia Pro. A ferramenta perfecta para poñernos a cantar sen medo a esquecer a letra. Adiante!

A lenga-lenga do Xanduca

Un chisco de cante e baile como despedida, ata setembro. Unha peza ben alegre, composta polo «brasilego» Sérgio Tannus, que se suma ao noso karaoke: «A lenga-lenga do Xanduca». Aparecía naquel marabilloso libro-CD de Maria Fumaça do 2012.

O dicionario Infopédia define unha lenga-lenga como un «texto transmitido de geração em geração, constituído por palavras que geralmente rimam e com muitas repetições, conferindo-lhe um carácter musical que facilita a rápida memorização». Unha voz procedente do quimbundo kulenga («correr»).

Polo que puiden descubrir, a parte que se asemella a un trabalinguas é unha lenga-lenga tradicional que cantan os nenos de Cabo Verde e do Brasil.

Tum-tum,
piscatunga tá,
piscatunga laribê,
piscatungatinga,
Oê beri beri beri bê,
piscatunga laribê,
piscatunga tá.

A gozar do verán! 

«Hit Hot»

Hoxe, con esta entrada, a 500 de Xogosdelingua, prestábame algo de alegría festeira. E para iso, nada mellor que Monoulious DOP, a banda noiesa de cancións pegadizas e cargadas de humor. Se cadra, é o ton irreverente e desenfadado dos seus vídeos o que os acaba por converter en virais. Por exemplo, a día de hoxe: «Morrer en Ghalisia» (123.874 reproducións), «Cansión Jallejo-Americana» (97.074), «Jalando» (482.326), «La cagalera» (72.125), «Sen o teu riso» (65.934)... De non coñecerdes estes «temasos», non podedes perdelos!

Nesta entrevista, Ula e Mon, os líderes de Monoulious DOP, autodefínense así: 

Somos unha asociación autónoma de persoas unidas voluntariamente para formar unha organización democrática en forma de banda musical cuxa administración e xestión debe levarse a cabo da forma que acorden os músicos, xeralmente no contexto da combinación dos sons co tempo e das relación sociais e humanas de/con eles mesmos.

Aí falastes!

De entre todos os seus «grandes éxitos», para encabezar a entrada, escollín o videoclip de «Hit Hot», polo seu caloroso xogo de palabras e pola súa colorida tipografía animada, desas que tanto nos gustan. E tamén vale para acrecentar os fondos do noso karaoke particular.

A cantar e a bailar!

Dous agasallos musicais

E seguimos cos agasallos natalicios. Grazas, outra vez, a Carta Xeométrica, decubrín estas dúas pezas que acrecentan o fondo musical do noso karaoke. Seguro que nestas semanas atoparemos ocasión para cantar estas e outras cancións, especialmente ideadas para os máis pequenos.

A primeira, «Peixiños do mar», de Magin Blanco, é un complemento do libro Os peixes e outra fauna mariña. Este proxecto da Mesa pola Normalización Lingüística forma parte dunha serie máis ampla que busca achegarlles aos nenos o noso léxico patrimonial. Neste caso, a fauna mariña (peixes, crustáceos, moluscos...). 

A segunda, «A horta de Balbina», é un anticipo do novo libro-CD dos fabulosos María Fumaça, Aire, que estes días están a piques de presentar. Unha canción ideal, tamén, para traballar o vocabulario dos produtos da horta.

Boa mestura chea de vitaminas: xureliños, verzas, ameixas, cebolas, bacallaus, allos, castañetas, leitugas, camaróns, tomates, linguados, xudías, nécoras, cenorias... Ingredientes ideais para unha gorentosa caldeirada coa que aprender e normalizar cantando.

Bo proveito!

Dará chegado a Bueu Rushad Egglestone?

Velaquí temos a Rushad Egglestone, violoncellista, compositor e poeta californiano, de paso Xustáns (Ponteareas), hai tres anos, a interpretar ao seu xeito o rei do nosos trabalinguas:

Se vou a Bueu nun bou, vou. Se non vou a Bueu nun bou, non vou.

Un enxebre xogo de palabras moi do gusto dos músicos. Desde o clásico de Andrés Dobarro, ao máis recente «Medomedá», incluído no libro-disco-DVD Xiqui xoque, fiú fiú! de María Fumaça (que xa vimos por aquí). Unha fermosa canción chea de enredos ludolingüísticos: a paronimia do seu título-retrouso, as onomatopeas e tamén o trabalinguas «das estrañas esixencias para o transporte marítimo». A gozar dela!

Unha nova peza para o noso karaoke!

Os números con María Fumaça

Despois de bastante tempo, de novo unha canción-karaoke. Desta volta, «Os números» do libro-disco-DVD Xiqui, xoque, fiú, fiú! (2014) de María Fumaça. Despois daquel primeiro traballo do «tren máis festeiro que houbo e que nunca haberá», chegou hai un par de anos esta segunda entrega musical, mestura creacións novas e tradicionais. Un proxecto solidario co mesmo grupo de colaboradores: Uxía Senlle, Sérgio Tannus, Magín Blanco, Carlos Blanco...

«Son unha cando estou soa. Somos dous se ti estás comigo...» Así é esta deliciosa canción que fai máis doada e divertida a aprendizaxe dos números do 1 ao 10 para os máis pequenos. Igualiño que estoutras cantarelas infantís, que podemos atopar nese cofre cheo de tesouros que é Orella pendella.

Eu tiña dez canciños

Eu tiña dez canciños.
Un non come nin bebe,
non me quedan máis que nove.
Dos nove que me quedaban,
un comeu un biscoito,
non me quedan máis que oito.
Dos oito que me quedaban
un comeu un molete,
non me quedan máis que sete.
Dos sete que me quedaban
un levouno el rei,
non me quedan máis que seis.
Dos seis que me quedaban,
un matouse dun brinco,
non me quedan máis que cinco.
Dos cinco que me quedaban
un matouse dun salto,
non me quedan máis que catro.
Dos catro que me quedaban
un tragou un bisté,
non me quedan máis que tres.
Dos tres que me quedaban
un morreu do sol,
non me quedan máis que dous.
Dos dous que me quedaban,
un morreu dun susto,
non me queda máis que un.
Este can que me quedaba
matoumo un becerro,
non me queda ningún “perro”.

Unha e unha, dúas

Unha e unha, dúas;
quero filloas das túas.
Dúas e dúas, catro;
ben postiñas no prato.
Catro e catro, oito;
dáme tamén biscoito.
Oito e oito, dezaseis;
trinta e dous pasteis.
Ponos nuha bandexa
e que ninguén os vexa.

Á unha, sae a Lúa

Á unha, sae a Lúa,

ás dúas, sae o Sol,
ás tres, ti ben o ves,
ás catro, non sei canto,
ás cinco, de viño branco faise tinto,
ás seis, cantan os reis,
ás sete, tira Pepe
e de sete para riba, tira Pepe tira,
ás oito, de pan de trigo faise biscoito,
ás nove, non casa a muller sen o home,
ás dez, non vai a cabra para o monte sen pés,
ás once, pasa o río por debaixo da ponte,
ás doce, non hai porco que non foce,
ás trece non hai crego que non rece,
ás catorce, ti retorce.

Cuarto aniversario!

 

Tal día como hoxe, hai catro anos, botaba a andar Xogosdelingua.

E para celebralo aquí deixo este vídeo
da versión musicada do poema «Conto de medo» de Manuel María,
do seu xa clásico As rúas do vento ceibe (1979).
O seu autor, Manuel R. Crespo (que xa pasou por aquí con «Un ratiño pequeniño»).

Unha peza ben acaída para este 2016.

Graciñas pola fidelidade!

Se chove, deixa chover

Despois dun outono sen auga, a chegada da choiva pareceu reverdecer non só o país, senón tamén o blogomillo. Así, xurdiu a brillante iniciativa de poñer en marcha un padrón dos recunchos blogueiros de noso. E tamén a propia choiva abrollou como tema central de interesantes comentarios aquí e acola. Traio hoxe só dúas mostras ben acaídas para Xogosdelingua.

Vía Carta Xeométrica, descubrín, en formato karaoke, a fermosa versión que Pablo Díaz fixo do poema «Chove en Galiza» de Xosé María Díaz Castro. Procedía da canle de Youtube «Cancións en galego». Por aquí, onde reloucamos por estes vídeos musicais subtitulados, dar con esta canle tan cargadiña de pezas listas para seren cantadas foi toda unha alegría.

Só uns días antes, en Caderno de Lingua, foi publicada unha entrada verdadeiramente monumental, chea de información, ligazóns e recursos arredor do noso case infindo universo léxico da choiva. Un tema que asocio sempre coa hipótese Sapir-Whorf da que falamos aló atrás. Lembrades? Aquela teoría segundo a cal a relación entre lingua e pensamento é tan estreita que a nosa fala condiciona o xeito de vermos o mundo. Esa teoría é a que explica, por exemplo, que o galego posúa unhas 100 palabras para nos referir á choiva. En función de diversos factores (o estado da auga, a súa cantidade ou intensidade, a presenza de vento...) a nosa lingua desenvolveu un amplo abano de termos dunha precisión extrema. Ademais da choiva (ou chuvia), chuvisca ou chuviña (do latín PLUVIA), temos: treboada, trebón ou torbón (do latín TURBO ‘movemento circular’); poalla, poalleira ou poallada (do latín PULVIS ‘pó en suspensión’); ballón ou balloada (do latín BULLIO ’ebulición’) e moitos, moitos outros (orballo, dioivo, cifra, mera, arroiada...).

É posible apreciar toda esta riqueza expresiva nun magnífico traballo publicado na rede polos profesores Anxo González e Victoria Ogando.

E para rematar, a proposta lúdica: se queredes poñer a proba os vosos coñecementos sobre o campo semántico dos ‘fenómenos atmosféricos’, xogade a resolver estes dous encrucillados (1 e 2).

Solución á mensaxe encriptada co código dos bailaríns (14-1-2016): Se aínda somos galegos é por obra e graza do idioma (Castelao)

O talento de Ikeda Yosuke

Vía El Espejo Lúdico descubrín este soprendente enxeño que converte a palabra open (‘abre’) no seu antónimo close (‘pecha’). Unha especie de ambigrama mecánico froito da imaxinación sen límites do artista, Ikeda Yosuke.

E este foi o meu segundo gran descubrimento, un mozo xaponés con abraiantes habilidades. Non sabería dicir se é mago, malabarista, músico ou enxeñeiro mecánico. Como mostra do seu incrible talento, aquí queda esta actuación na que Yosuke desenvolve o seu particular karaoke artesanal da canción, tamén antonímica, «Hello, Goodbye», de The Beatles. A gozar!

Todas as letras de festa!

E para celebrar as Letras Galegas, nada mellor que cantalas! Os que visitades de cando en vez Xogosdelingua sabedes da miña debilidade polos abecedarios (ilustrados, fotografados, animados...). Por iso, esta peza de Magín Blanco é unha verdadeira bendición.

O A abre un Agasallo, 
o B é Bolboretiña, 
o C colle unha Cenoria, 
o D dálle a unha Doniña...

O alfabeto galego en pleno... de festa!

O abecedario, ten forma de libro e foi impulsado pola Mesa e o Concello de Pontevedra. Só é o primeiro volume dunha colección dirixida aos máis pequenos e que contará con obras centradas en diferentes campos semánticos («as cores», «o tempo», «o corpo», «a roupa»...). Nelas irán colaborando ilustradores como Carlos Silvar, Marina Seoane, Kiko da Silva, Miguelanxo Prado, Jacobo Fernández ou David Pintor, entre outros.

Un proxecto ambicioso e admirable (deses que tanta falta fan).

A xogar con «Lyricstraining»

Cada pouco tempo, como ben sabedes, en Xogosdelingua prescribimos unha pequena dose de karaoke. Poucas ferramentas máis lúdicas e entretidas para a aprendizaxe de idiomas ca o invento de Daisuke Inoue.

Ben o saben os creadores de Lyricstraining, unha web que permite, de balde, practicar varias linguas mentres vemos vídeos musicais. Os idiomas dispoñibles, polo de agora, son o inglés, o francés, o alemán, o castelán, o italiano, o neerlandés e o portugués.

O funcionamento é ben sinxelo, escóllese un videoclip e un nivel de dificultade (principiante, intermedio, avanzado ou experto). No nivel máis doado, reprodúcese o texto da canción só cuns poucos ocos en branco que o xogador debe completar. Mentres que ao elixirmos un nivel máis difícil a letra aparece cun maior porcentaxe de ocos en branco. Poténciase así tamén a capacidade de memorización.

Un xogo entretido e, asemade, de grande utilidade didáctica. Préstache intentalo, por exemplo, con «Twist and shout» de The Beatles ou con «Leãozinho» de Caetano veloso? A cantar!

«Bertolina», a canción do verán

A esta altura, case un millón de visualizacións en youtube! Recoiro! Un fenómeno viral na nosa lingua do que non coñezo precedentes. Esta «Bertolina (a Adrenalina galega)» ben merece un lugar en xogosdelingua. Un tema cheo ritmo e humor que parodia o vídeo «Wisin» de Ricky Martin e Jennifer Lopez. Velaquí, dereitiña do noso agro e a lombos da segadora, a canción do verán!

Para a xente de Páramo Pictures (Daniel Moreiras, Xoán Mallo, Iván Capón e María Porteiro), «Bertolina» é o terceiro grande éxito despois de «Ferti món» (versión do «Wrecking Ball» de Miley Cirus) e de «Vou estalar» (interpretación libre do «Gangnam style» de PSY). Para saberdes máis, recomendo este artigo do Diario de Pontevedra. 

Canta, baila e ri a escachar con esta nova peza do noso karaoke!

Karaoke coa «Galinha pintadinha»

Xa tocaba engadir máis doas ao noso karaoke. E desta vez comezamos cunha peza ben acaída para o mes das flores: «Alecrín dourado». Esta xoia da nosa tradición, con versións tan fermosas como a de Uxía Senlle, tamén se estendeu, polo que se ve, máis alá do Atlántico.

O vídeo tomámolo da Galinha pintadinha, un proxecto musical para o público infantil creado polos publicistas brasileiros Juliano Prado e Marcos Luporini. Paga a pena deixarse caer pola súa web e gozar doutras xeniais animacións como «O elefante» ou «Dona aranha», ideais para os máis pequenos.

A xeito de despedida outro dos seus clásicos: «O sapo não lava o pé», co engado do xogo monovocálico. Veña, a cantar!

Aquelas merendas co Xabarín

«Longas merendas», unha marabilla a ritmo de ragga (mestura de reagge e rap) a cargo de Xenderal, o beatboxer anteriormente coñecido como Gendebeat. Tiven a sorte de gozar desta canción ao vivo o pasado mes de agosto na Feira do Cómic da Coruña.

Como sucedía co tema «Bocata e futbolín» de Iván Ferreiro, con «Longas merendas» temos unha sentida homenaxe musical a toda a xeración marcada polas peripecias de Son Goku, de Beakman, do Capitán Planeta ou de Carmiña Vacaloura. Que tempos aqueles! Cunha TVG convertida en efervescente promotora do galego entre a nosa rapazada. O mesmiño que agora!

Esta peza, que levanta o ánimo e serve para engordar o noso karaoke, foi escollida para celebrar o nacemento de Oink!, a revista do Xabarín Club. Con estas palabras é presentada na súa web:

Hai preto de 200.000 rapaces e rapazas na nosa terra entre os seis e quince anos de idade que non contan cunha revista que lles fale desde a súa mesma realidade e na súa lingua.
Oink! vai máis aló dunha revista infantil-xuvenil convencional, é unha porta á curiosidade, á imaxinación e ao espírito creativo dos máis novos da casa.
Sabemos que os nenos e nenas son capaces de pensar, imaxinar, idear e deseñar cousas incribles. Só fai falla tratalos como persoas que son e darlles os recursos que precisan para sacar todo ese potencial.

Se queredes apoiar a continuidade de Oink!, visitade esta ligazón de Verkami. Por moi pouquiño podedes facervos cunha subscripción para os próximos 6 números da revista. Necesitan asegurar un total de 1200 subscritores. 

Adiante! Por fuciños, por cacheiras! Longa vida ao noso porco bravo!

Solucións á análise dos chistes de Santy Gutiérrez (10-2-2014): Eufemismo (axustes = recortes) / Paronimia (en serie - en siria) / Polisemia (letra ‘signo do alfabeto’ - ‘documento polo que unha persoa se compromete a pagar’) / Frase feita (nada de nada).

Vinícius de Moraes: ludolingüista

En pé! Soa... «A tonga da mironga do kabuletê», dos mestres de Vinícius de Moraes e Toquinho.

Andaba eu a buscar un vídeo en que os seus autores interpretasen o tema e só dei con esta versión de 1971, en italiano e para o público da RAI. Un documento impagable que ben merece encabezar a entrada (olliño co presentador ás costas!). E se quixerdes a canción co audio en portugués da versión orixinal, aquí vai.

«A tonga da mironga do kabuletê» ten a súa curiosa historia ludolingüística: 

Hai quen afirma que o enunciado que lle dá título é unha especie de insulto ou comentario desprezativo na lingua iorubá ou nagô (xingando em nagô) ao xeito do noso «Vai muxir as galiñas!», «Vai capar o grilo!», «Vai rañala!» ou «Vai ao carallo!». Segundo esta teoría, a expresión tomouna Vinícius desa lingua africana cunha intención criptográfica: protestar sen que os militares, que impoñían a ditadura no Brasil daqueles anos, comprendesen o que estaban a dicir.

Outros sosteñen que toda a explicación anterior é unha simple brincadeira do Vinicíus e que este tomou os africanismos só pola súa sonoridade e poder suxestivo. Así encadeou tonga (do quicongo), ‘forza, poder’; mironga (do quimbundo), ‘misterio, segredo, feitizo’; kabuletê (de orixe incerta), ‘individuo desprezable’. Un enunciado sen valor semántico que, debido ao éxito da canción, acabou por se converter nunha expresión de uso popular.

En calquera dos casos, velaí vai a letra desta peza marabillosa.

A tonga da mironga do kabuletê

Eu caio de bossa
Eu sou quem eu sou
Eu saio da fossa
Xingando em nagô

Você que ouve e não fala
Você que olha e não vê
Eu vou lhe dar uma pala
Você vai ter que aprender
A tonga da mironga do kabuletê
A tonga da mironga do kabuletê
A tonga da mironga do kabuletê

Você que lê e não sabe
Você que reza e não crê
Você que entra e não cabe
Você vai ter que viver
Na tonga da mironga do kabuletê
Na tonga da mironga do kabuletê
Na tonga da mironga do kabuletê

Você que fuma e não traga
E que não paga pra ver
Vou lhe rogar uma praga
Eu vou é mandar você
Pra tonga da mironga do kabuletê
Pra tonga da mironga do kabuletê
Pra tonga da mironga do kabuletê

Animádesvos a cantala con este karaoke? Por que non?

Chocolata, chocolata...

Habíavos unha chea de tempo que non se sumaba unha nova canción ao noso karaoke. E por fin chegou... «Chocolata», unha canción infantil chea de engado que conta a historia do hipopótamo femia Chocolata e do seu baño diario.

Esta peza musical, xunto con outras once, forma parte Contos en cantos, un libro CD-DVD de Almudena Janeiro que mestura contos e música e que foi coeditado aló polo 2008 por PAI Música coa editorial OQO.

A idea partiu da propia Almudena Janeiro, que compuxo doce cancións que recrean libremente outras doce as historias dos libros de OQO. A editorial aceptou o proxecto e ben que se agradece!

Pois veña, a cantar! E ollo con ese refrán con aire de trabalinguas!

Chocolata, chocolata, chocolata, choco, choco, la.
Chocolata, chocolata, chocolata, choco, choco, la.

Karaoke para a fin de curso

Ramata o curso! Festa rachada! Para celebralo, engadimos dúas pezas máis ao repertorio do noso karaoke. Dúas cancións que reivindican, con ritmo, alegría e forza, o uso do galego.

A primeira, «Por que me sae do galego», é un rap de Gamy, alumno do IES Marco do Camballón de Vila de Cruces. A iniciativa xurdiu desde o equipo de Normalización Lingüística deste centro e a gravación e a realización correu a cargo de Tomás Lijó (membro d’Os da Ría) e de Natasha Lelenco.

A segunda, «Meu o mundo é!», é unha rebuldeira peza a ritmo de ska de Paco Nogueiras Folgar, músico e actor que leva creados unha chea de divertidos videoclips para todo tipo de celebracións escolares.

Daquela, non hai escusas, a cantar e a bailar, «porque nos sae do galego»!

«Coco do trava-língua»

Todo un desafío para a nosa habilidade verbal esta canción, «Coco do trava-língua», do músico brasileiro Zeca Baleiro. Un tema cheo alegría e de engado composto orixinalmente polos mestres emboladores Cachimbinho e Geraldo Mousinho, do nordeste do Brasil. Adoro!!!

A embolada é semellante á nosa regueifa, unha forma poético-musical, improvisada ou non, cunha melodia de intervalos curtos e interpretada de xeito coral ou dialogado. Unha marabilla do xenio popular da que o propio Zeca Baleiro dixo:

Para o show, eu coloquei uma canção de dois «emboladores» nordestinos que se chama «O Coco do trava-língua». [...] Poderia ter sido composta até por um poeta concretista como Augusto de Campos, salvo o fato dela ter sido composta por analfabetos.

Para os máis arriscados, aquí deixo a letra completa, por se queredes ensaiar este colosal trabalinguas e adestrarvos no noso karaoke. Falta fai, abofé, pois, como di a canción, Duvido você dizer: «Rala lara lora liza», ou Rapa Ripa Rapa Rampa, ou Gravador gravo e gravura...

Coco do trava-língua

Duvido você dizer: «rala lara loura liza»
Duvido você dizer: «rala lara loura liza»
Duvido você dizer: «rala lara loura liza»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Rapa Ripa Rapa Rampa
Rampa Rampa Ripa Rapa
Campa Campa Capa Capa
Capa Capa Campa Campa
Tapa que tampa e destampa
Sacuda machuca e pisa
Visão avisou avisa 
Para a amiga entender

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Puxa pedra arranca o toco
Mergulha na pororoca
Faz o risco deixa broca
Dá mais dá menos dá pouco
Pega a palha tira o coco
Vista a calça e a camisa
A chuva o sol e a brisa 
O "a" o "b" e o "c"

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Gravador gravo e gravura
Se voçê disser eu pago 
Vingo viro bebo gago
Gaveta gato e gordura
Careta caricatura
Balança peso e baliza
Recebe paga indeniza
Planto depois de colher

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Unha dedo munheca mão
Vapor vagão luz de vela
Isca anzol peixe babela
Fígado, bofe e coração
É sul, é norte, é sertão
É ana maria gisa, 
paula, paulinha e genisa
É mesa, prato e comer

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Vi o ralo veio relando
Com a sua reladeira
Um relogio regulando
Com a sua reguladeira
Gato veio na carreira
Que quando corre desliza
Cantador leva uma pisa
Se não souber entender

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Borbuleja leta linda
Preta vá com vê de vela
Garganta guloso goela
Taquara e taquaritinga
Minha força nunca míngua
Sapato machuca e pisa
Me disse maria elisa
Cante pra o povo entender

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

Lado é banda costa é frente
Frente é banda costa é lado
Casa branca é no sobrado
Coco galope repente
É nariz, é boca, é dente
Cantador que improvisa
Poeta quem analisa
Quem canta pra dar prazer

Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»
Duvido você dizer: «rala lara loura lisa»

«María Fumaça» arrasa por onde pasa

Por aí lin (ou escotei) este slogan: «María Fumaça arrasa por onde pasa» que, ademais de sonoro e brillante, resulta totalmente certo. María Fumaça é un fantástico proxecto musical que nos agasalla con libro-CD, karaoke, videoclips, xira de concertos... A canción anterior, «O mercado», é unha das pezas deste volume editado por Galaxia no 2012. 

Con todo, a locomotora de María Fumaça xa botara a andar moito antes. Inicialmente xurdiu a xeito de obsequio de Uxía Senlle para Rui, un afillado seu cunha forte discapacidade. Dende hai anos, polo Nadal, Uxía e outros artistas amigos xuntábanse na casa de Rui para agasallalo con cancións cheas de alegría e vitalismo.

No coidado produto final participa unha presa dos mellores músicos e actores do país: Uxía Senlle, Sérgio Tannus, Magín Blanco, Carlos Blanco, Quico Cadaval… e o propio Rui. Un tren festeiro que desexamos sexa de «longo percorrido» e que siga arrasando polas nosas escolas, auditorios e teatros.

E volvendo á canción inicial, velaí queda outro tema para o noso karaoke particular, que ademais permite traballarmos o campo semántico das partes do corpo (pé, cu, man, orellas, nariz) e dos produtos do mercado (café, xampú, azafrán, lentellas, regaliz). A cantar!

Curso acelerado de rap

Aquí temos un novo tema para o noso karoke: «Escola hip hop». O Puto Koke e Wöyza, dous dos MC galegos máis recoñecidos, gravaron no 2008 este curso acelerado de rap para o Xabarín Club.

Nunha entrada anterior xa comentamos que o hip hop é un movemento cultural xurdido nos barrios pobres de Nova York (sobre todo no Bronx, Queens e Brooklyn). Este movemento xerou múltiples manifestacións artísticas: na música, o funk ou o rap; na danza, o break dance; nas artes visuais, o graffiti...

A música rap consiste, basicamente, en recitar rimas seguindo un ritmo ou unha base musical, que recibe o nome de beat. Os interpretes de rap son os MC e á súa habilidade ou estilo para crear as rimas e para desenvolverse no beat chámaselle flow.

Aquí deixo unhas interesantes ligazóns con consellos básicos para escribir letras de rap e para rapear. E nestoutro enlace, a ferramenta máis útil para calquera aprendiz de MC, un rimador automático en lingua galega. Vexamos unha pequena demostración:

Cantas palabras poderías rimar con «puño»? Cinco? Dez? Consultando o rimador automático obtemos... trinta e dúas: abruño, acabruño, acarabuño, acuño, agarduño, agatuño, amusuruño, apetuño, arruño, bracuño, carabuño, caramuño, cruño, cuño, desenfurruño, engruño, engurruño, escarabuño, esgarduño, estremuño, gaduño, gruño, presuño, rabuño, rascuño, raspuño, ruño, testemuño, touño, turruño, uño, xuño.

Ánimo e a ensaiar a vosa habilidade como intérpretes de rap. E como axuda, un novo videoclip d’O Puto Koke: o fermoso tema «Gal-Ego», toda unha reivindicación rapeira da nosa lingua.