Amosando publicacións coa etiqueta xeografía. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta xeografía. Amosar todas as publicacións

1 de feb. de 2018

Le, xoga e aprende con Mixiricas

   

O trasno Mixiricas (1994), de Efrén Vázquez, é un deses libros curiosos e orixinais que tanto pracer xeran a amantes da ludolingüística e dos xogos de enxeño. Mixiricas, o trasno protagonista, vai percorrendo as sete capitais do antigo Reino de Galicia, nunha viaxe chea de peripecias e aventuras. Para isto, axúdase da súa caixiña máxica dos saberes, chamada Artesa.
Coa curiosidade dun neno que todo o quere saber, decidiuse a pescuda-lo máis inmediato. ¿Onde era que se atopaba? Non tería máis que preguntalo, pero a aquela hora íalle ser un pouco difícil, por non dicir dificilísimo, dar con alguén naquel lugar tan arredado. ¡Sorte que trouxen comigo unha desas «caixiña dos saberes», que os vellos trasnos nos recomendan levar ós novos cando saímos de viaxe!, pensou.
Tratábase, xa que logo, dunha caixiña enfeitizada que contiña información do lugar no que se atopase en cada intre. E como era máxica, había que entendela e coñece-las claves para que funcionase ben, pois cada unha era un exemplar único.
A caixiña conta con catro pechaduras con cadansúa chave, de distintas cores (vermella, amarela, verde e azul). O caso é que, cando Mixiricas emparella correctamente chaves e pechaduras, obtén valiosa información sobre a historia e xeografía do lugar en que se atopa, mais, se erra con chaves e pechaduras, a caixa propón un problema que cómpre resolver. 

Así, nesta especie de «road book», van sucedéndose sopas de letras, mensaxes encriptadas, xeróglifos e outros enredos de enigmísticos. A lectura convértese, daquela, nun entretido xogo co que acompañamos o trasno, de forma activa, por toda a xeografía galega, aprendendo máis sobre a nosa terra.

Destinado, en principio, a un lector ou lectora adolescente, O trasno Mixiricas é un libro descatalogado, mais non difícil de localizar en librarías ou por Internet. 

Temos a sorte, ademais, de atopar boa parte dos seus contidos e xogos en Trompiletras galegas, a web persoal que Efrén Vazquez, docente de profesión, mantén desde o 2002. Un espazo dedicado ás Letras Gallegas, ás novas tecnoloxías, á educación e a recursos sobre lingua (mesmo un xerador de pangramas!).

En fin, desta volta sumamos un trasno á nosa «bibliografía ludolingüística básica», que xa vai collendo collendo corpo. 

6 de maio de 2016

Palíndromos ilustrados [9]


E como colofón ao anterior comentario, un palíndromo ilustrado que asocio a Michelle Grangaud e á súa arte anagramática. Un enunciado reversible, breve e directo, que nos fala das penalidades dos esforzados ludolingüistas.

É doado imaxinar a poeta francesa, durante a creación de Stations, sufrindo unha e outra vez na busca da combinación de letras máis acaída. Na súa transformación dos nomes das estacións do metro de París non debeu de pasar poucas fatigas! Miña pobre!

Como brincadeira, aquí deixo un incipiente mapa alternativo da xeografía galega, de colleita propia. Quen se anima a amplialo?


En fin, para quen queira crear anagramas e sufrir algo menos que Michelle Grangaud, a falta dun xerador de anagramas en galego, aquí deixo un en portugués que pode resultar ben útil. Porque sempre é bo evitar que os anagramas nos amarguen!

Tradución:
Anagramas la amargan.
Anagrams make her bitter.

2 de maio de 2016

O metro en anagramas

Todo comezou en 1990, cando a poeta francesa Michelle Grangaud publicou Stationsun libro de poemas enteiramente elaborados con anagramas dos nomes das estación do metro de París.


 

Pouco tempo despois, Michelle ingresaría formalmente no Grupo Oulipo. Xa sabedes, tolos do enredo verbal e literario como Raymond Queneau, François Le Lionnais, Italo Calvino ou Georges Perec, autodefinidos como «ratas que deben construír por si mesmas o labirinto do cal se propoñen saír».

O caso é que, en poucos anos, a febre anagramática medrou sen control e pasou da creación poética aos mapas reais dos metros de medio mundo: París, Nova York, Chicago, Toronto, Viena, Oslo, Boston... Un traballo titánico de inspirados ludolingüístas que foron renomeando, con gran sentido de humor, as estacións de metro das grandes urbes.

Aquí quedan tres fantásticos exemplos, o mapa anagramático do metro de París (de Gilles Esposito-Farèse), o de Londres e o de Bos Aires. Con eles, algúns dos ocorrentes nomes de estacións que eses bailes de letras foron xerando.

Mapa anagramático do metro de París
Saint-Michel - Notre-Dame = Chastement méridional
Gare Montparnasse = Mon étranger passa
Châtelet = Thé lacté

Mapa anagramático do metro de Londres
Charing Cross = Chronic Grass
Westminster = Written Mess
Lancaster Gate = Castrate Angel

Mapa anagramático do metro de Bos Aires
Plaza de Mayo = Maleza y poda
Bolívar = Rabo Vil
Nueve de Julio = Elude un Viejo

14 de feb. de 2016

«Reading the ABCs from Space»


Grazas á Churrusqueira, descubrín este incrible alfabeto. O complemento perfecto para aqueloutro de Jesse Vig formado por edificacións humanas vistas desde centos de quilómetros de altura.

Fedellando un chisco na rede souben que foi unha columna de fume en forma de «V» a que lle deu a Adam Voiland, do Observatorio da Terra da Nasa, a idea de recompilar un alfabeto con imaxes capturadas enteiramente desde o espazo.

«E coa axuda de lectores e colegas comencei a recompilar imaxes de elementos efémeros como nubes, florecementos de fitoplancton e nubes de po que creaban formas que lembraban letras», comenta Voiland.

Do vasto arquivo de imaxes do que dispón este Observatorio, tomadas por telescopios, satélites e astronautas, foron xurdindo todas as grafías do abecedario (inglés) ata lle dar forma a Reading the ABCs from Space. Polo visto as que lle resultaron máis difíciles de atopar foron o «A», o «B» e o «R».

Velaí vai unha selección das que máis me gustaron. Quen se anima a buscar a través de Google Earth e sobre a xeografía galega as 23 letras do noso alfabeto? Se cadra, con tempo, algunha vogal ou consoante pode aparecer por aquí.

Letra D. Illa Akimiski. Bahía James (Canadá)

Letra E. Florecemento de fitoplancton (Nova Zelandia)

Letra P. Delta do río Mackenzie (Canadá).

Letra Q. Cráter Lonar (India)

Letra S. Formacións nebulosas sobre o océano Atlántico.

Solucións ás pezas de humor gráfico de Sesé (10-2-16): sufixación (vendedor, nadador, aspirador...), antonimia (alegre - cabreada), calembur (chovendo - cho vendo), polisemia (chourizo embutido’ / chourizo ‘ladrón’), campo semántico (profesións: cociñeira, chofer, enfermeira, policía...), frase feita («mexan por nós e temos que dicir que chove»).

12 de nov. de 2015

Da topografía á tipografía

http://www.geogreeting.com/view.html?yHyqyCUnoUvsxqEkU

De Johann David Steingrüber (1702-1787) eguer a cabeza, quedaría pampo con GeoGreeting, ferramenta creada aló polo 2006 por Jesse Vig, un mozo de Minnesota estudante de informática. Steingrüber imaxinara e deseñara, ao xeito tradicional dos arquitectos, abraiantes e utópicos edificios coa planta en forma de letras. Máis de dous séculos despois, o estadounidense empregou Google Earth para atopar por todo o planeta edificacións que, vistas desde o ceo, son cuspidiñas a letras. E abofé que o conseguiu!

GeoGreeting é unha sinxela aplicación que nos permite escribir mensaxes curtas (máximo 40 caracteres) con fotografías aéreas de edificios. A web, baseada como dixemos en Google Earth, indícanos sobre un mapa do mundo, a localización exacta do edificio que representa cada letra. Despois de escrito o enunciado, facilita unha ligazón para gozarmos da nosa creación animada e compartila. Eu, como comprobades ao pulsar as imaxes ou aquí, xa o probei co nome do blog.

http://www.geogreeting.com/view.html?yHyqyCUnoUvsxqEkU#t

http://www.geogreeting.com/view.html?yHyqyCUnoUvsxqEkU#t

Polo que se ve, ducias de arquitectos ludolingüistas inspirados por Steingrüber deciron espallar letras (e quen sabe se tamén mensaxes) por todo o planeta.

5 de set. de 2015

De Neuquén a Arra


Hoxe quería falarvos desta pequena marabilla que atopei en Juegosdeingenio. Todo un logro da ludolingüística: un logotipo ambigramático para unha localidade de nome palindrómico. Foi o deseño elixido polas autoridades da cidade arxentina de Neuquén para a súa web oficial.

E a partir de Neuquén, viñéronme á cabeza algúns artigos lidos pola arañeira sobre o tema dos topónimos con forma de palíndromo. Uns minutos de navegación despois, xa rebulían os datos sobre lugares de todas as latitudes do planeta con nomes simétricos. Aí van uns cantos.

A cidade andina de Oruro (Bolivia).


A setentrional Qaanaaq (Groenlandia).


Akasaka, distrito comercial de Tokio (Xapón).


Kinikinik, unha pequena localidade na montaña de Colorado (EUA).


O pantano de Wassamassaw, o topónimo capicúa más longo do mundo, en Carolina do Sur (EUA).


A lista de localidades de nome reversible, como podedes ver aquí, é moito máis ampla: Itatí (Arxentina), Ruppur (Bangladesh), Ellemelle (Bélxica), Nerren Nerren (Australia), Assamassa (Portugal)...

E diredes: Que pasa cos topónimos galegos? Pois aínda que me custou, acabei dando cun par de localidades de noso ideais para fervorosos palindromistas: Orro, parroquia do concello de Culleredo, e Arra, aldea do concello de Sanxenxo. Polas dúas teño pasado unha chea de veces sen reparar no tesouro que encerran os seus nomes.



Axudádesme a atopar máis topónimos palindrómicos galegos? Seguro que se poden tirar outros do infindo universo dos nosos nomes de lugar. Unha ferramenta útil para pescudardes é o buscador de topónimos da Xunta de Galicia. A por eles!

31 de dec. de 2012

A lacónica historia do mundo: mapa de palabras


Nunca a frase «Con poucas palabras, bastan» foi máis acaída. Vía microsiervos.com, coñecín este mapa, deseñado polo cartógrafo Martin Elmer e que simboliza miles de anos de historia da humanidade mediante da representación de cada país cunha soa palabra.

Para realizalo, o autor consultou primeiro na Wikipedia a sección de historia da entrada de 176 países. Posteriormente, tomou todos eses textos, pasounos por un software deses que crean nubes de palabras e quedou coa voz máis repetida en cada un. Logo só tivo que deseñar o mapa dándolle forma a eses vocábulos.

Aquí temos a versión ampliable e navegable do mapa e aquí algunhas curiosidades (en inglés) que deseguido vos ofrezo:
O 16% dos países do mapa están representados pola palabra war (guerra), entre eles case todos os da Europa occidental.
O 25% de todos os países levan unha palabra que fai referencia ao poder colonial que os dominou: british (británico), spanish (español), french (francés), portuguese (portugués)...
A nobreza que encarna o poder é a voz que representa unha vintena de países: sultan (sultán), kingdom (reino), dynasty (dinastía), empire (imperio)...
A palabra máis común dalgúns países é o nome dun Estado veciño. Convén non trabucarse: Hungría é en realidade Eslovaquia, India é Pakistán, Etiopía é Eritrea...
Moi poucos países están representados pola súa denominación precolonial ou pola que nomea a súa poboación indíxena: berber en Marrocos, maorí en Nova Zelandia, oghuz en Turcomenistán...
En fin, con esta peza podemos comprobar que ás veces as explicacións máis sinxelas poden ser tamén as máis reveladoras.

Propoño un xogo: descubride que países do mapa se identifican con estas palabras: oil (petróleo), northern (do norte), period (período), norse (nórdico), south (sur).

E se queredes, xogade a facer o mesmo copiando e pegando nun destes xeradores de nubes de palabras o texto completo da sección de historia da entrada «Galicia» da Wikipedia. Cal será o resultado?

Ah, por certo, os mellores desexos para o 2013!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...