Pasagalego para os 21DEG2018

Imos quentando motores! Á volta da Semana Santa, no Fogar de Santa Margarida da Coruña retomamos a aventura dos 21 DÍAS EN GALEGO, esa fantástica experiencia que naceu hai uns anos da man da rapazada da Pobra do Caramiñal. 

Este ano esperamos poder compartir parte das actividades cos alumnos e alumnas do IES desta vila da Ría de Arousa e tamén cos do CPI Alcalde Xosé Pichel de Coristanco. Para eles, e para todos os que queiran, vai este «Pasagalego». 

Aceptade o reto e dedicade uns minutos a poñer a proba o voso vocabulario. Cantas acertades?

Palíndromos ilustrados [21]

Pois si, como ben di o palídromo de hoxe, desde hai tempo o panorama televisivo só dá ganas de arrebolar a berros o aparello pola fiestra. E de falarmos só da programación da nosa televisión, a galega, a sensación é máis ou menos a mesma. Non é que valore máis o peso da nostalxia e son consciente de que a mocidade de hoxe ten outros gustos e outra forma de consumir produtos audiovisuais (youtubers, webseries...). Con todo, o empobrecemento da nosa oferta televisiva, agás honrosas excepcións, paréceme sinceramente algo obxectivo. Unha television que tanto fixo pola normalización da nosa lingua e pola dinamización da cultura do país! Que mágoa!

Paga a pena a lectura do artigo «Unha ducia de telelixo para facer país», de Héctor Anllo, en Praza Pública. Aínda que xa ten un tempo, ofrece unha visión alternativa de como lle devolver os azos á televisión de noso. Se cadra, ese puñado de ideas para ampliar a programación en galego serían o «desfibrilador» perfecto para a reanimar. Aí van uns exemplos:

Masterfarmer. Un talent show para dar co mellor labrego galego. Un Masterchef agropecuario, con emocionantes probas eliminatorias: carreiras de tractores, muxido contrarreloxo, habilidades co fouciño e co sacho… Espectáculo asegurado!

Pesadelo no furancho. O cociñeiro máis rabudo que se dea atopado encargaríase de visitar furanchos en apuros e de poñelos ao día con man firme. Ningún cliente insatisfeito nos establecementos máis enxebres do país!

Tunéame o tractor. A versión galega de Pimp my ride, da MTV. En lugar de modificar e embelecer coches, tocaría facelo cos tractores do noso rural: un John Deere rosa que pega chimpos, un Lamborghini con tapizado de leopardo... Dispararíanse as audiencias!

Sanxen Shore. A nosa capital do veraneo: sol, praia, marcha nocturna... O lugar ideal para a remuda na franquía Shore (despois de Jersey e Gandía). Primeiro un coidado casting, despois os especimes autóctonos afortunados compartirían o seu día a día coa audiencia: «chiringos» de praia, rituais de ligoteo, body culture, festas gastronómicas... Ei, carballeira!

A outra microtoponimia [1]

Sabida é a riqueza da toponimia galega. O Nomenclátor editado pola Xunta inclúe o nome de máis de 40.000 lugares habitados, o que supón un cuarto dos de todo o Estado e máis dos que hai en todo Portugal. 

Outro dato: entre os dez topónimos máis empregados en todo o Estado, nove son galegos. O número 1 é «A igrexa», cun total de 600 lugares esparexidos por toda Galicia. O número 2 é «O Castro». O número 3 é «Vilar». E así sucesivamente con outros como «A Torre», «O Pazo», «Outeiro», «A Casanova» e «Vilanova».

Se temos en conta que, ademais dos núcleos de poboación, cada camiño, cada outeiro, cada penedo, cada regato, cada poza, adoita ter o seu propio nome, estímase que poderían chegar a rexistrarse máis de 2 millóns de microtopónimos. A maior densidade de toda Europa! Para conseguir recompilalos acábase de presentar unha nova app, dentro do proxecto Toponimízate. 

Mais desta volta, imos centrarnos noutro tipo de microtopónimos: os que posúen menos letras. Se hai un tempo dedicamos un comentario a eses nomes de lugar interminables que de cando en vez aparecen polo mundo adiante, hoxe imos cos topónimos minúsculos.

De dardes un paseo real ou virtual pola xeografía galega, non é difícil dar con localidades de só tres letras: Teo, Cee, Zas, Oia, Tui... De dúas letras xa é outro cantar. A min non me vén ningún nome á cabeza, agás algún microtopónimo introducido por artigo, como A Uz (Chantada, Lugo) ou O Az (Rodeiro, Pontevedra). E a vós?

No Estado español, ao parecer o topónimo máis breve é Ea, localidade costeira biscaína. O nome seica designa, na variedade do éuscaro desa zona, un tipo de xunco abundante no esteiro onde se sitúa a vila.

Con todo, o récord dos topónimos máis breves do mundo son dous prodixios dunha soa letra. Atopámolos nas illas Lofoten (Noruega) coa localidade chamada Å, que en noruegués quere dicir ‘regato’, e na Picardía francesa coa localidade de Y. Aí queda iso!

Karaoke para o repertorio tabernario

Chegan días de ceas e festexos. Reunións que case sempre rematan co persoal a cantar, con maior ou menor influencia do alcohol, o repertorio da nosa mellor tradición popular: «O rodaballo», «Teño un amor en Rianxo», «A Carolina», «Apaga o candil», «O andar miudiño», «O sancristán de Coímbra», «A Rianxeira», «Catro vellos mariñeiros» e tantas outras. 

Luís Torres Vázquez, no seu Repertorio tabernario, sostén, con fundamento, que estas cancións son unha valiosa mostra de «tradición, alegría, riqueza cultural, proxección da nosa lingua, identidade e cohesión social». Aquí vos queda o PDF, ideal para ter recollidos todos estes textos.

E aproveitando o xenial invento de Daisuke Inoue, deseguido deixo tamén unhas cantas pezas en karaoke da canle de Youtube Galicia Pro. A ferramenta perfecta para poñernos a cantar sen medo a esquecer a letra. Adiante!

A noite do meigallo

 

Érase unha vez un grupo de meigas que se xuntaron para facer do seu mundo un lugar mellor. Cos seus coñecementos de maxia, de herbas e de cantigas ancestrais comezaron a xuntar ingredientes nun pote para ver que pasaba. E o que pasou foi que lograron crear un mundo especial no que a lúa, as estrelas e os planetas se aliñaron de maneira marabillosa.

Así comeza a presentación de «A noite do meigallo», un xogo de mesa en galego que non debería faltar en escolas e fogares con pequenos. 

Cun funcionamento semellante ao do xogo da oca, os participantes avanzan os seus peóns ao longo do percorrido en función das tiradas dun dado.

Mais o obxectivo non é chegar antes á meta, senón ir resolvendo oralmente as adiviñas que che presentan os compañeiros segundo vaias caendo en diferentes recadros.  Por exemplo:

Adiviña isto que aquí se presenta
que cousa cousiña será
que non se pode tocar 
coa man esquerda?

Cucurico non ten ollos,
cu nin bico,
pero os fillos de cucurico
teñen ollos, cu e bico.

Cada vez que solucionas tres, xuntas un ingrediente para unha apócema máxica: unha á de morcego, un botón de mandilón, un cogumelo do país dos trasnos, a mazá de Brancaneves... E con tres ingredientes distintos xa podes preparar a túa apócema cun conxuro rimado.

Un xogo ideal para potenciar a comunicación oral, a comprensión lectora e a capacidade de razoamento e reflexión. E, sobre todo, para pasar unha horiña ben divertida a base de adiviñas e conxuros. Parabéns a xente de Brazolinda!

Por certo, se queredes atopar máis recursos lúdicos en galego ideados para os nosos cativos, non perdades Fabaloba, valiosísima web dedicada ao tema.

21 Días En Galego

Pilar Ponte e a xente do IES da Pobra do Caramiñal botaron a andar aló polo 2013 unha experiencia normalizadora moi atraente: «21 DÍAS CO GALEGO». Unha iniciativa deseñada para reflexionar sobre a propia relación coa lingua e, sobre todo, para falar, falar, falar... Con todo merecemento recibiu no 2015 o premio de innovación outorgado pola Consellería de Educación. 

Este ano, no Fogar de Santa Margarida, animámonos a seguir o seu ronsel e un grupo de alumnos e alumnas de 3ESO afrontaron o reto do noso particular «21 DÍAS EN GALEGO». Nun ámbito tan fortemente castelanizado como o da Coruña, estes rapaces viviron as tres semanas procurando desenvolverse en galego e gravando diariamente a súas reflexións e os retos lúdicos que se lle ían propoñendo.

Un destes xogos foi o «Pasagalego», outra invención xenial dos da Pobra baseada no popular concurso de televisión. Eles ofrecéronnos a nós este primeiro en vídeo. 

E ao cabo dunhas semanas, desde o Fogar devolvémoslles o agasallo.

Das moitas horas de gravación acumuladas, seleccionamos menos de 30 minutos que veñen resumir unha experiencia fantástica que esperamos repetir nos vindeiros cursos. 

Se cadra, axiña veremos o reto de «21 DÍAS EN GALEGO» espallado por máis centros do país. Por que non? Paga realmente a pena!

O papapío de Carlos Casares

A galiña azul (1969) foi un dos títulos pioneiros na literatura galega para os máis pequenos. Con el, aló por 1968, Carlos Casares resultou gañador do I Concurso de Contos Infantís organizado pola Asociación O Facho da Coruña.

Unha obra presentada en forma de carta a unha nena, Ana, e dividida en cinco relatos: «Querida Ana», «O peixe da fonte do xardín», «A bomba da felicidade», «A galiña azul», «A formiga esquiadora» e «O final da historia da galiña azul». Narracións que constitúen un canto da fantasía e unha defensa da liberdade e da diversidade.

Con todo, hoxe, A galiña azul vén a Xogosdelingua por conter unha das poucas linguas de ficción das nosas letras: o papapío, un idioma inventado por Leoncio, un tolo con manía de electricista, co que é posible falar con paxaros e formigas.

A bomba da felicidade inventouna o Leoncio unha noite que durmíu nun portal pasando moito frío. Para botala teráse que subir nun paxaro e voar un quilómetro ceo arriba. Cando suba ben alto, tenlle que decir o paxaro en idioma «papapío»: «Paspallis pío pío pían», que quere decir: «Prepárate que imos botar a bomba». Entón o paxaro respóndelle «Raspapín pau», que quere decir: «Estou preparado».
Cando diga esto, o Leoncio abre a mau dereita e deixa caer a bomba que é moi pequeniña. No pobo onde estoura, aparecen de repente vinte bandas de música tocando alboradas, pasodobles, muiñeiras e demáis. Chove roscós, rosquillas, e globos de cores. E por se fora pouco, o ceo ponse todo azul e o sol non queima. E a xente sinte unha grande felicidade.

Carlos Casares, A galiña azul.

Neste ano, con Carlos Casares como protagonista do Día das Letras Galegas, aquí queda esta pequena homenaxe. Para divulgar a súa figura e a súa obra, diversas propostas didácticas xa están en marcha. En Primavera das Letras, espazo promovido pola RAG, ou nesta sección da Fundación Carlos Casares podes atopar moitas delas.

De entre todas, como peche, seleccionei esta adaptación musical d’A galiña azul, con coreografía de vasos. Unha actividade do alumnado do IES Carlos Casares de Vigo a partir da coñecida melodía irlandesa de «The Cup Game». Gran traballo!

Crime en Carballork

Unha ficción audiovisual ambientada nos Concellos Unidos de Galicia, cuxa capital é Carballork e con cidades satélites como Sanchicago de Compostela, non podía tardar en aparecer por aquí, por Xogosdelingua. Trátase de Galicia Crime, webserie galega de humor policial que día a día gaña máis adeptos na arañeira e que vén de recibir, con todo merecemento, o Mestre Mateo á mellor webserie do 2016. 

Así se presentan na súa web:

Galicia Crime está ambientada nos Concellos Unidos de Galicia, unha terra que mestura bica con pancakes, muñeiras con country, o enxebre co cool. Un lugar no que calquera soño é posible, a terra das oportunidades e o marisco. 
Os Concellos Unidos son 314 microestados e unha soa constitución (chea de enmendas, iso sí). O himno nacional leva por título "Barras e Estrellas Galicias" en honor aos pais fundadores que resolveron as súas disputas bebendo cervexa nun bochinche alá polo 1906. Alí mesmo firmaron a carta magna e comezou unha época de prosperidade na que Os Concellos Unidos acabarían por converterse nunha das grandes potencias económica do mundo. 
A principal cidade dos Concellos Unidos é Carballork, considerada o centro do universo por moitos. Séguelle moi de preto Sanchicago de Compostela e Arteixas. Aínda que o Capitolio está na capital histórica dos Concellos Unidos, Porto do Whasington. Ali tamén está a Casa Branquiazulceleste, fogar e oficina do Presidente Feishow. 
As principais ameazas externas dos Concellos Unidos veñen das outra gran superpotencia mundial, Asrusias, coa que manten unha guerra fresquiña dende hai anos. A xente vive nunha aparente tranquilidade, pero calquera cousa podería desatar un conflito internacional. Neste contexto comezan as aventuras do detective Dowson e o sarxento Pillei, dous policías de Carballork que co tempo acabarán cumprindo un papel crucial no futuro dos Concellos Unidos de Galicia. Pero non adiantemos acontecementos. 

Unha parodia hilarante das series policiais de toda a vida chea de personaxes estrambóticos, situacións absurdas e... moitos xogos de palabras.

Na imaxe superior, o elenco, sorrindo para a foto: Oswaldo Digón (o detective Dowson), Pedro Brandariz (o sarxento Pillei), Pepo Suevos (o capitán Kowalsky), Lucía Veiga (a forense Andersen) e Oscar Cruz (o cadete García). Viva o noso star sistem! E aquí abaixo o capítulo 1 desta serie que non podedes perder.

Bo día de Rosalía! [2]

Hoxe, 24 de febreiro, día do nacemento de Rosalía de Castro, o seus versos á rúa! No marco a campaña da AELG, RosalíaTe, desde o CEIP Montemogos (Bueu) chegounos esta experiencia coa xente nova e non tan nova «rosaliándose» e paseando os versos da nosa poeta por toda a súa vila. Máscaras e textos impresos foron as súas ferramentas. Parabéns!

Unha fermosa homenaxe a Rosalía, tan nosa e tamén tan universal. E cada vez máis, como podedes ver aquí, ou aquí ou aquí.

E un agasallo final: os irmáns Ucha (Isa, Javi e Carlos) a interpretar unha nova versión do clásico «Negra sombra» con música de Juan Montes. 

Este queixo, queixolán

Se da nenez hai un recitado que me quedou gravado de forma indeleble, ese foi «Este queixo, queixolán», cos seus acenos incluídos.

Este queixo, queixolán.
Esta boca pide pan.
Este naris, narisete.
Este ollo, pispirete.
Este outro é seu irmán.
Tira polo peluxán.

Así é a versión que aprendín. Outras moitas do mesmo recitado podédelas atopar en orellapendella. Diferente tamén é a que vemos encabezando a entrada. Trátase da Banda dos Cueiros, en Gondomar, nunha iniciativa da asociación Espazo Lectura, proxecto asociativo para o fomento e a animación á lectura en lingua galega.

Lembrei esta peza popular ao ver, en cartaxeométrica, o vídeo no que o polbo Po e unha chea de pequenos nos axudan a aprender, xogando, as partes do corpo. Outro marabilloso proxecto normalizador da xente de Apego (de novo por aquí).

Teño un piollo e próeme..., o bandullo!
Teño un piollo e próeme..., o cu!
Teño un piollo e próeme..., o xeonllo!

Dúas fantásticas formas para traballarmos o campo semántico do corpo humano.

Xogo e aprendizaxe da man! Sempre dá gusto axudar a divulgar proxectos tan necesarios e atraentes!

Polisemia, humor e prexuízos

O xogo de palabras é unha das ferramentas básicas dos humoristas gráficos, como xa temos visto. De cando en cando propoñemos aquí unha breve reflexión lingüística para descubrir eses mecanismos verbais que xeran a comicidade. 

Un dos recursos máis habituais é a polisemia. O maxín humano, que anda a enredar a cada pouco, axuda a aproveitarmos palabras que xa posuímos para designar novos elementos: gañan así novos significados. Por exemplo, para nomear a ‘peza móbil que pode pulsarse’ das primeiras máquinas de escribir, alguén decidiu usar a mesma voz «tecla» dos instrumentos musicais. Ou cando alguén visualizou unha «araña» nun tipo de ‘lámpada con brazos’, decidiu nomeala co nome do becho.

Moitos chistes baséanse na capacidade destas palabras con diversos significados para producir interpretacións ambiguas e sorprendentes. Desa confusión e desa sorpresa xorde a hilaridade. 

Arriba tedes catro pezas gráficas de grandes debuxantes galegos: Luís Davila, Sabela Arias, Xosé Lois e María José Mosquera. Podedes explicar como actúa en cada unha a polisemia como recurso humorístico? Lembrade que un bo dicionario, como o da RAG, pode axudar.

E, por certo, coñecedes o novo calendario do 2017 da Universidade de Vigo con pezas de Luís Davila? Un almanaque (aquí en PDF) editado desde a Área de Normalización Lingüística baixo o lema «Na Universidade, en galego sen prexuízos» con doce deseños de Davila que convidan á reflexión, con humor, sobre os prexuízos lingüísticos. Nas súas palabras:

A idea principal que pretendo transmitir é a autoestima e que aprendamos a valorar máis o que temos e que falemos galego con orgullo.

Un compromiso dos humoristas gráficos co noso idioma que vén de vello, como podemos ver neste especial preparado hai xa 20 anos no antigo Vieiros.

Dous agasallos musicais

E seguimos cos agasallos natalicios. Grazas, outra vez, a Carta Xeométrica, decubrín estas dúas pezas que acrecentan o fondo musical do noso karaoke. Seguro que nestas semanas atoparemos ocasión para cantar estas e outras cancións, especialmente ideadas para os máis pequenos.

A primeira, «Peixiños do mar», de Magin Blanco, é un complemento do libro Os peixes e outra fauna mariña. Este proxecto da Mesa pola Normalización Lingüística forma parte dunha serie máis ampla que busca achegarlles aos nenos o noso léxico patrimonial. Neste caso, a fauna mariña (peixes, crustáceos, moluscos...). 

A segunda, «A horta de Balbina», é un anticipo do novo libro-CD dos fabulosos María Fumaça, Aire, que estes días están a piques de presentar. Unha canción ideal, tamén, para traballar o vocabulario dos produtos da horta.

Boa mestura chea de vitaminas: xureliños, verzas, ameixas, cebolas, bacallaus, allos, castañetas, leitugas, camaróns, tomates, linguados, xudías, nécoras, cenorias... Ingredientes ideais para unha gorentosa caldeirada coa que aprender e normalizar cantando.

Bo proveito!

Vídeos, prexuízos e humor

Hai uns días, vía Carta Xeométrica, coñecín esta curtametraxe do alumnado de 1º Bach do «Obradoiro de Plástica» do IES As Barxas (Moaña), dirixido por Luz Veloso.

Vídeos, polo que se ve a cada intre, sempre necesarios! Custa traballo mesmo respirar con tanto prexuízo. Claro que sempre podemos intentar tomalo con sentido do humor! De novo, rir por non chorar!

A arte do insulto

 

 

 

 

Non é a primeira nin a segunda vez que teño a necesidade de lle explicar a algún pequeno coruñés que é iso de «parvo». Unha palabra que estaba na boca de todos os cativos da miña nenez, aínda que falasen castelán. Era o noso primeiro insulto, o insulto básico. Unha proba máis de como progresa, inexorable, a desgaleguización.

Co tempo, aqueles miñaxoias íamos ampliando o noso vocabulario con moitas outras voces ofensivas, cada vez menos inocentes: «prosma», «baldreu», «merdento»...

O certo é que o insulto galego ten a súa arte. Que llo pregunten, por exemplo, a Paulino Novo, autor dunha brillante tese sobre o tema. Ou que llo pregunten tamén aos tradutores de filmes foráneos que, como vemos ao comezo (por cortesía de Pelisdobradasaogalego), deben despregar decote, con todos os seus matices, o abano case infindo da inxuria en galego: «furabolos», «papahostias», «trapalleiro», «prea», «galopín», «borralla»... 

Proposta: Quen se anima a resolver este encrucillado de insultos? De precisardes axuda, aquí tedes o curioso artigo titulado «Insulta en galego, 334 formas de galeguizar os teus insultos», que ofrece un amplo repertorio do insulto galego.

Palíndromos ilustrados [7]

 

Non me prestan nadiña eses «Días de...» con notorio espírito comercial. Un deles, o Día do Pai. Mais o caso é que, con este relocente palíndromo acabado de saír do forno, non se me ocorreu ocasión máis propicia para publicalo. Aí queda, ben clariña, a inexorable influencia de fillos sobre pais.

E, con todo, se para mañá, día 19, alguén busca un agasallo orixinal, dei na arañeira con Ozocogz.com, outro espazo de deseñadores de camisolas que ben paga a pena. O ano pasado, como vedes deseguido, lanzaron por estas datas unha campaña ben xeitosa. Ou non?!

 

 

Tradución:

El ánimo del niño lo domina.

The mood of the child dominates him.

Eu son teu pai

E seguimos coa nosa particular saga de Star Wars. Desta vez, cunha homenaxe á frase máis famosa do cine: «I’m your father». Ou polo menos iso afirmaban hai anos en Wikinoticia, á luz dunha enquisa feita entre 1500 internautas para a web Lovefilm.com.

Como vemos arriba, nós escoitamos «Eu son teu pai» na voz de Tacho González, o magnífico dobrador galego de Darth Vader. Un enunciado que pasou a engrosar a listaxe de oracións míticas que se fixeron populares nos anos dourados da nosa TVG, coma estoutras tiradas do sempre imprescindible Pelisdobradasaogalego.

 

 

 

Por certo, coñecedes Engale? Évos o recurso ideal para gozardes dos mellores filmes galegos e internacionais dobrados ao galego, on line e de balde.

E para lle poñer o ramo, aquí queda unha mostra multilingüística da transcendencia da paternal frase de Darth Vader: a súa versión dobrada en 20 linguas diferentes. Cales son as que máis bos gustan?

Dos dedos e da lei da xungla

Aquí temos a Luís Prego, músico, investigador e membro do grupo folk Ardentía, a interpretar unha marabillosa canción, con coreografía manual incluída, coa que practicarmos os nomes dos dedos (vía Enredamos). Foi nun obradoiro do proxecto Apego, deseñado para fomentar e mellorar a transmisión do galego como lingua inicial.

Esta é a letra completa da peza, que tamén podedes atopar, xunto con outros recursos, no novo portal da Secretaría Xeral de Política Lingüística.

Pequeniño, pequeniño
Onde estás?
Aquí estou.
Gusto en saudarte,
gusto en saudarte.
Xa me vou, xa me vou.

Medianiño, medianiño
Onde estás?
Aquí estou.
Gusto en saudarte,
gusto en saudarte.
Xa me vou, xa me vou.

Pai de todos, pai de todos
Onde estás?
Aquí estou.
Gusto en saudarte,
gusto en saudarte.
Xa me vou, xa me vou.

Furabolos, furabolos
Onde estás?
Aquí estou.
Gusto en saudarte,
gusto en saudarte.
Xa me vou, xa me vou.

Matapiollos, matapiollos
Onde estás?
Aquí estou.
Gusto en saudarte,
gusto en saudarte.
Xa me vou, xa me vou.

Man dereita, man esquerda
Onde estás?
Aquí estou.
Gusto en saudarte,
gusto en saudarte.
Xa me vou, xa me vou.

Unha demostración, para pasmo da prexuízosa xente de Jungle Word, de que é posible cantar en galego cos nosos máis pequenos sen que lles dea unha apoplexía.

O certo é que o ocorrido con Belén Tajes non colle por sorpresa a ninguén que coñeza minimamente a situación da nosa lingua nas grandes áreas urbanas. O galego, máis unha vez (1, 2, 3, 4, 5...), sometido aos peores prexuízos da lei da xungla, a lei do máis forte (ou do máis ignorante). Realmente desolador! Por iso, grazas mil a Belén Tajes, a Luís Prego e a iniciativas como Apego. 

Palíndromos ilustrados [1]

Mágoa non saber antes desta fermosa campaña de Prolingua. Fermosa pola mensaxe que transmite e pola participación diversa e multitudinaria. Como ben explican no seu portal, a intención é aproveitar os 25 anos das fermosas palabras de Cunqueiro, para espallalas aos catro ventos convertidas en lema do noso compromiso individual e colectivo co futuro da lingua.

Aquí van aquelas verbas do gran fabulador de Mondoñedo.

As miñas invencións e as miñas maxias teñen, nembargantes, un senso máis fondo: por riba e por baixo do que eu fago, eu quixen e quero que a fala galega durase e continuase, porque a duración da fala é a única posibilidade de que nós duremos como pobo. (...) Se de min algún día, despois de morto, se quixese facer un eloxio, e eu estivese dando herba na terra nosa, podería dicir a miña lápida: «aquí xace alguén que coa súa obra fixo que Galicia durase mil primaveras máis».

(Palabras pronunciadas por Álvaro Cunqueiro na homenaxe que se lle rendeu en Vigo o 25 de abril de 1980)

E, para rematar, velaí vai outra modesta declaración de amor e compromiso co idioma: un palíndromo ilustrado de colleita propia, acaído para este mes das flores e das letras. Se cadra, podería ser o primeiro dunha serie de palíndromos ilustrados. Quen sabe?

Tradución:
El sonido! Amo idioma nuestro!
The sound! I love our language!

Todas as letras de festa!

E para celebrar as Letras Galegas, nada mellor que cantalas! Os que visitades de cando en vez Xogosdelingua sabedes da miña debilidade polos abecedarios (ilustrados, fotografados, animados...). Por iso, esta peza de Magín Blanco é unha verdadeira bendición.

O A abre un Agasallo, 
o B é Bolboretiña, 
o C colle unha Cenoria, 
o D dálle a unha Doniña...

O alfabeto galego en pleno... de festa!

O abecedario, ten forma de libro e foi impulsado pola Mesa e o Concello de Pontevedra. Só é o primeiro volume dunha colección dirixida aos máis pequenos e que contará con obras centradas en diferentes campos semánticos («as cores», «o tempo», «o corpo», «a roupa»...). Nelas irán colaborando ilustradores como Carlos Silvar, Marina Seoane, Kiko da Silva, Miguelanxo Prado, Jacobo Fernández ou David Pintor, entre outros.

Un proxecto ambicioso e admirable (deses que tanta falta fan).

O galego contraataca

Aló polo ano 2009, Lucas Arcodavella, Pailán Vader e a princesa Olaia percorreron a xeografía galega presentándonos a peza «O galego contraataca». Nela, ese triángulo familiar intergaláctico ofrecía unha visión humorística do noso tan peculiar autoodio diglósico. «Pero no ves que si no hablas castellano no tienes futuro, carallo!»: e aí, traizoado pola súa lingua orixinal, Pailán Vader comezou a volver onda nós. Unha peza feita na casa e realmente xenial!

Cos anos, viñeron decretazos desgaleguizadores, publicáronse novos datos que confirman o progreso dese autodesprezo, anunciáronse novos capítulos a saga Star Wars e o grupo Chévere... recibiu o Premio Nacional de Teatro 2014.

Parabéns para a lexión de friquis seguidores das aventuras da familia Skywalker e, sobre todo, para a xente de Chévere por un premio estatal que recoñece tantos anos de esforzo, compromiso e coherencia. Para todos os demais, por desgraza, pouco hai que felicitar. Agardemos que o espírito rebelde de Lucas Arcodavella sirva de exemplo e poidamos con el arredarnos para sempre do lado escuro da forza.

E lembra, hai un galego en ti!